το ποτάμι

Μεσημέρι στο ποτάμι. “Vlatva” (άστο να κυλάει)”. “Má vlast” – “Η χώρα μου”, το συμφωνικό ποιήμα. Ακριβώς έτσι. Πιο άψογα ενορχηστρωμένα δεν θα μπορούσε να ξεμυτά ο ήλιος μέσα από τους 15°C και το ψιλόβροχο και να βουτάει στο νερό, στα πρόσωπα. Ο Κάφκα πάνω στα φακελάκια της ζάχαρης, πάνω στις χαρτοπετσέτες, το στοιχειό της πόλης, ο Μότσαρτ της Πράγας. Πανομοιότυπο και το υστερικό κρεσέντο που προκαλεί στα στόματα των επισκεπτών. “We have to go.. to see.. to listen..”. Αυτοψηλάφηση γνώσης, αυτοψίες βιογραφιών. Χειρόγραφο πίσω από την αστραφτερή προθήκη ίσως γρατζουνάει πιο γλυκά. “..Αυτή η πόλη αισθάνομαι πως μας έχει γαντζωμένους με τα χέρια της ιστορίας της, πρέπει να φύγουμε μακριά της αν θέλουμε να γλιτώσουμε..». 

“Má vlast”. “Η πατρίδα μου” κατ΄ άλλους.  Όπως κι αν μεταφράζεις, χωροχρόνους φυλακισμένους σε νόρμες ζεις, σημασία δεν έχει τι αλλά ποιος το λέει. Ένας υπάλληλος που εξάντλησε νωρίς και την πιο σπουδαία ιεραρχία και δεν έφυγε, δεν γλύτωσε παρά μόνο part time. Δια αλληλογραφίας. Θα τον αγαπούσα, ακόμη κι αν δεν ήταν άσπρες οι κηλίδες που έβαλε εκείνο το πρωί πάνω στο κέλυφος του Gregor. Μου είναι ιδιαίτερα συμπαθείς οι άνθρωποι που ξένοι χωροχρόνοι και μαζικότητες αγνοούν βάναυσα έως και την τελευταία τους επιθυμία ως μονάδες, εκτός από την ζωή και τα γράμματά τους να σβήσουν αφανή. Ξεκούραστα από βολικές ερμηνείες. 

Τα τόξα της γέφυρας ιριδίζουν στο φως, πολλαπλασιάζονται, διαιρούνται, συρρικνώνονται σε μία Καμάρα κι ανοίγουν πάλι. Τα σχήματα ίσως και να διεγείρουν την ανθρώπινη μνήμη παραπάνω κι από τα χρώματα, τις μυρωδιές. Εκείνες οι παράλογες μνήμες. Ανεξίτηλα αναίτιες. “Ένα κουτί πελτέ κι ένα Rol θα του πεις”. Μου βάζει τα κέρματα στην παλάμη, διπλώνει γύρω τους τα δάχτυλά μου, διακόσια μέτρα ανηφορικός χωματόδρομος κι εννιά σκαλιά μέχρι το “Παντοπωλείον ο Βαγγέλης“. Τότε, παλιά, πριν θεσπιστεί ποινή για εγκληματική αμέλεια αν επιτρέπεις σε 6-7χρονα να περνούν ασυνόδευτα τον χωροχρόνο “σπίτι μας”. Τενεκέδες με ρέγγες, σακιά με όσπρια, καρβουνάκια και φυτιλάκια δίπλα στις Μelo, μυρίζει μόνο αχνιστό ψωμί. Οι παλιοί ανάγκη να θυμούνται δεν έχουν, μόνο για να ξεκαρδίζονται οι νεώτεροι. Μην το γελάς μωρό μου ο Ζήκος και οι μπακαλόγατοι δεν είναι ιστορίες, ιστορία είναι. Από κείνη την άχρηστη που τουρίστες δεν θα μας φέρει ποτέ. Ως να πάω, να πω ό,τι μου είχε είπε και να πάρω την κατηφόρα, ξεκίνησε η ανοιξιάτικη μπόρα. Βορράς. Απρόβλεπτος. Όπως κι αν μεταφράζεις, το “μου” στο τέλος, παντοτινό. “Ανοίξαν οι ουρανοί, ποτάμια κι αυτή τίποτα. Κορδωτή, κορδωτή έρχεται..”  γελούσε η θεία Φωτεινή, “Καλέ τρέχα, μούσκεμα θα γίνεις..”. Αν στα 7 υποψιάζεσαι πως τρέξεις δεν τρέξεις ούτε όλα να τα γλυτώσεις ούτε και να τα προλάβεις γίνεται, μην περιμένεις να βεβαιωθείς περί του αντιθέτου στα 47. Κυρίως, κανένας μην το περιμένει. Παράλογες μνήμες. Οι ειδικοί περί της λειτουργίας είμαι – δεν είμαι δηλώνουν βέβαιοι. “Ο καλύτερος τρόπος για να θυμάστε κάτι είναι να το έχετε καταλάβει, αφομοιώσει..” 

Τα μάτια του ηλικιωμένου γκαρσονιού είναι μετενσάρκωση της θείας Φωτεινής. “Πάλι εδώ? Τρεις μέρες έχεις όλες κι όλες, πότε θα πας στα μουσεία?” “Πολύ δεν πάει αφού δεν προλαβαίνω σχεδόν τίποτα, να χάσω και το ποτάμι?” θα τους αντιμιλούσα αν δεν τον συμπονούσα. Εξήντα πέντε πατημένα, πάει κι έρχεται με τους δίσκους 12ωρο για ένα μεροκάματο. Μπορεί βέβαια να είναι κι ένας τσιφούτης ιδιοκτήτης που δεν θέλει να μοιραστεί τα κέρδη του και μ΄έναν δεύτερο υπάλληλο, αλλά στο Nότο εκπαιδευτήκαμε πλέον να βλέπουμε παντού αδικημένους και ιστορίες τραγικές, εθίστηκε το μελό μας. Αν δεν εισβάλλει, προτού απρόσκλητο προσαρμοστεί στου καθενός τον χωροχρόνο  για ύπνο να μην πηγαίνει.

Ασπρόμαυρες πάπιες, κόκκινες στέγες, χίλια κάστρα κι άλλες τόσες καμπάνες, πλανόδιοι τζαζίστες, κουκίδες όλα πάνε κι έρχονται στο ποτάμι. Μεσαίωνας, Baroque, Αrt nouveau, μουσική, τέχνη που δεν χρειάζεται να τις αναζητήσεις σε βρίσκουν παντού, η αγωνία της ιστορίας να ζήσει εκτός από το να υπάρξει διάχυτη, οι οδηγίες στις αφίσες που καθοδηγούν προς το Museum of Communism σαφείς, “Next to Casino –  Αbove Mc Donalds”. Καφέ παρηγοριάς για όσους τον χρειαστούν σερβίρει στο Μουσείο Παιχνιδιών η πέτρα του σκανδάλου, η αιτία του κακού. Οι πρώτες φιγούρες Barbie του 1959 είναι εδώ. Στην Parizska special offers σε Prada και Dior, στα τουριστικά τα ράφια γονατισμένα από μαριονέτες και μπάμπουσκες. Μέσα σε κάθε “Δίκη”, μια “Μεταμόρφωση“. “Η ατυχία του Δον Κιχώτη δεν ήταν η φαντασιοπληξία του, αλλά ο Σάντσο Πάντσα”. 

Το βράδυ στo Cafe Louvre, φέρνοντας τις τρίτες μπύρες, μια ακόμη μετενσάρκωση της θείας Φωτεινής νοιώθω ξανά να μας επιπλήττει.  “9. Ούτε στο ρολόϊ θα πάτε?”  Στην πλατεία, κάθε μια ώρα η Ματαιοδοξία κοιτάζεται στον καθρέφτη, ο Χάρος κρατάει την κλεψύδρα του Χρόνου. Αν οι θεωρίες δεν ήταν τόσο ύπουλα ξεμυαλίστρες ώστε να σου τρώνε την μισή και παραπάνω ζωή και ψυχή από την πράξη που διδάσκουν, θα ήταν το χρησιμότερο πράγμα του κόσμου. Η αλήθεια, πως τα περισσότερα πούλμαν αραγμένα λίγο πιο πέρα από το ρολόϊ ήταν γεμάτα ταμπελίτσες με ονόματα σχολείων, πανεπιστημίων. Άφεση αμαρτιών, αν πραγματικά αλλάζει κάτι στην διαδρομή είναι μόνο ο τρόπος που ταξιδεύεις. Αυτό που γυρεύεις απ΄όσα λαμπυρίζουν μέσα στα ποτάμια. Είτε έχεις διανύσει με τα πόδια μερικές εκατοντάδες μέτρα, είτε χιλιάδες μίλια για να βρεθείς στις όχθες τους.

Εκείνος που θα εξηγήσει πως γίνεται σε όργανα όπως μυαλά, καρδιές, που δεν διαθέτουν την παραμικρή γωνία, να στην έχουν στημένη τόσα πολλά ανά δευτερόλεπτο, θα αξίζει το Νόμπελ Ματαιότητας κι αυτός που με μαθηματικούς τύπους θα τεκμηριώσει πως η δύναμη των σχημάτων στα ποτάμια είναι μεταδοτική, εκείνο του Κερδισμένου Χρόνου. Κλίσεις, τόξα, στροφές, γωνία καμιά. Μόνο καμπύλες, χωρίς στρογγυλέματα.  Μεταδοτικές.   

Με μια λέξη Μαγεία. Παραπάνω “Πόλη” κι απ΄όσο την περιγράφουν οι ταξιδιωτικοί οδηγοί, αν και πια ελάχιστα τους συμβουλεύομαι. Προτιμώ τις από πρώτο χέρι πληροφορίες από δυο-τρεις που διασταυρωμένα έχουμε τον ίδιο ακριβώς βαθμό υπερμετρωπίας. Πρωτόγνωρη δύσκολα την λες, σαν όλα να τα ήξερες. Κάπου σαν εκείνο το βράδυ στην Μονμάρτη, αλλού σαν πόζα στην Βουδαπέστη, στο Ανοιξιάτικο Φεστιβάλ σαν τα μεσημέρια στo Baden-Baden, λίγα χιλιόμετρα έξω από την πόλη δυσκολεύεσαι να πιστέψεις πως δεν πεταχτεί από κάπου η Nessie κι ούτε είναι ανάγκη να διαλέξεις τελικά για ποιο απ΄όλα τα σκηνικά που την επέλεξαν ήταν καταλληλότερη. Για το Casino Royale, το La vie en rose ή την Αβάσταχτη Ελαφρότητα του Είναι. Όχι, αν δεν σε πηγαινοφέρνει στις λεωφόρους και τα σοκάκια της ένα από εκείνα τα πούλμαν.
Μετά την μέση της διαδρομής, δεν ταξιδεύεις για κανενός άλλου την ιστορία παρά μόνο για την δική σου. Μετά την μέση της διαδρομής, βελούδινη επανάσταση είναι ένα τριαντάφυλλο που βρίσκεις μπαίνοντας στο δίκλινο και δεν το άφησε εκεί η κοπέλα που καθάρισε και ο μόνος υπαρκτός σοσιαλισμός το ερωτηματικό που ζωγράφισες στον Tοίχο του Lennon. Το πάτησες, το ξαναπάτησες, ό,τι βγήκε με το μισοάδειο στυλό που βρέθηκε στην τσάντα, θα μείνει εκεί αθέατο, ανύπαρκτο ανάμεσα στα τεράστια Imagine και τα All you need is love. Αρκεί που το ξέρεις εσύ, αρκεί που μετά την μέση της γραμμής, της διαδρομής, ακόμη σε τίποτα δεν έχεις απαντήσει, παρά μόνο γιατί και τα ποτάμια και οι στιγμές δεν γυρνούν ποτέ πίσω. Γιατί είναι κακοκαλομαθημένα. Σίγουρα πως αν χρειαστεί, θα επιστρέψεις εσύ σ΄αυτά.

Mε τις τελευταίες μας κορώνες αγοράσαμε δυο χειροποίητες ξύλινες κούκλες κι ένα κεχριμπαρένιο δαχτυλίδι, δυό δρόμους παραπάνω από το Xρυσό Σοκάκι. Παράλογες σπατάλες τέτοιες εποχές και σίγουρο πως η ισοτιμία τους σε Σαββατιάτικες εξόδους, ίσως και από το ψυγείο,  θα λείψει από τον επόμενο κιόλας μήνα, μα και μόνο για Rol με τα ίδια ψιλά όταν μ΄έστελναν, ρέστα πίσω ποτέ δεν έφερα. Κι όταν έτρωγα όλες τις Melo κι εκείνες τις τσίχλες μέσα στις αλουμινένιες συσκευασίες απομίμηση κερμάτων, μ΄άρεσε να ενώνω ξανά τις δυο πλευρές, να συναρμολογώ πάλι τα νομίσματα και με μια οδοντογλυφίδα κι ένα κομμάτι χαρτοπετσέτα να φτιάχνω καραβάκια. Όταν δεν είχα κενά από γλύκα νομίσματα τα έφτιαχνα με φελλούς. 

Advertisements

4 thoughts on “το ποτάμι

  1. Από όλα πιο πολύ μου άρεσε εκείνο το “Μετά την μέση της διαδρομής, δεν ταξιδεύεις για κανενός άλλου την ιστορία παρά μόνο για την δική σου…”
    Γνέφω καταφατικά..

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s